به گزارش پیام آوران معدن و فولاد: 
بردیا امیرتیموری
فعال و کارشناس حوزه نمایشگاه های داخلی و بین المللی
صنعت نمایشگاهی یکی از مهمترین حلقههای اتصال میان تولید، تجارت، خدمات و بازار است؛ صنعتی که شاید در نگاه اول تنها در قالب سالنها، غرفهها، بنرها و بازدیدکنندگان دیده شود، اما در واقع پشت هر نمایشگاه، شبکهای گسترده از مشاغل و فعالیتهای اقتصادی قرار دارد. از طراح و غرفهساز تا نیروی اجرایی، از شرکتهای حملونقل تا رسانهها، از هتلها و مجموعههای اقامتی تا رستورانها، کترینگها، شرکتهای خدماتی، تأمینکنندگان تجهیزات، رانندگان، نیروهای فنی، تشریفات، تبلیغات و چاپ، همه و همه بخشی از زنجیرهای هستند که با برگزاری هر رویداد نمایشگاهی فعال میشود.
امروز تقریباً هیچ صنعتی را نمیتوان یافت که بینیاز از نمایشگاه باشد. معدن، فولاد، پتروشیمی، انرژی، کشاورزی، ساختمان، فناوری، گردشگری، صنایع غذایی و حتی حوزههای خدماتی، همگی برای معرفی توانمندیهای خود، جذب مشتریان جدید، حفظ ارتباط با مشتریان قدیمی، ایجاد همکاریهای تازه و توسعه بازار، نیازمند حضور در رویدادهای تخصصی هستند. نمایشگاهها فقط محل عرضه محصول نیستند؛ محل شکلگیری گفتوگو، اعتماد، قرارداد و آیندهاند.
اما واقعیت این است که شرایط کشور در ماههای اخیر عادی نبوده است. جنگ، ناامنی، نگرانی عمومی، آسیب به برخی زیرساختها و تردید فعالان اقتصادی، برگزاری نمایشگاهها را پیچیده، سخت و پرریسک کرده است. در چنین شرایطی نه میتوان با خوشبینی سادهانگارانه از کنار مشکلات عبور کرد و نه باید با ترس و توقف کامل، اجازه داد یکی از مهمترین صنایع خدماتی کشور از نفس بیفتد. راهحل، تعطیلی نیست؛ راهحل، بازآرایی هوشمندانه فعالیتهای نمایشگاهی است.
به عنوان یک فعال صنعت نمایشگاهی، باور دارم که باید آغاز دوباره فعالیتها از شهرها و استانهایی صورت گیرد که در جریان جنگ آسیب کمتری دیدهاند و از امنیت، زیرساخت، ظرفیت اجرایی، امکان اسکان، پذیرایی و خدمات پشتیبان مناسب برخوردارند. در این میان، استان کرمان میتواند یکی از جدیترین گزینهها برای تبدیل شدن به پایلوت نمایشگاههای پس از جنگ یا حتی نمایشگاههای دوران آتشبس باشد. کرمان در جریان جنگ اخیر کمترین آسیب را دیده، از ظرفیتهای صنعتی و معدنی بزرگ برخوردار است و زیرساختهای نمایشگاهی قابل اتکایی در اختیار دارد.
استان کرمان فقط یک نقطه جغرافیایی امنتر نیست؛ یک استان صنعتی، معدنی، اقتصادی و خدماتی مهم است. حضور شرکتهای بزرگ معدنی و فولادی، ظرفیتهای حملونقل، تجربه برگزاری رویدادهای تخصصی، وجود فعالان باسابقه در صنعت نمایشگاهی، ظرفیتهای اقامتی در شهرهای کرمان و سیرجان، شبکه پذیرایی و خدمات شهری و همچنین موقعیت ویژه مناطقی مانند گلگهر و سیرجان، این استان را به گزینهای منطقی برای آغاز مرحله جدید فعالیتهای نمایشگاهی کشور تبدیل میکند.
در شرایط خاص، برگزاری نمایشگاه فقط به سالن و غرفه محدود نمیشود. شرکتکنندگان، مدیران، مهمانان، بازدیدکنندگان تخصصی، نیروهای اجرایی و تیمهای فنی، همگی نیازمند اقامت، پذیرایی، حملونقل، خدمات شهری و امکانات پشتیبان هستند. از همین منظر، هر منطقهای که بخواهد میزبان نمایشگاههای پساجنگ یا دوران آتشبس باشد، باید بتواند علاوه بر فضای نمایشگاهی، بستهای کامل از خدمات اقامتی، رفاهی، پذیرایی و اجرایی ارائه کند. اینجاست که ظرفیتهای استان کرمان و بهویژه سیرجان اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در کنار سایت نمایشگاه بینالمللی جنوبشرق کرمان، ظرفیتهایی مانند منطقه گردشگری و اقامتی گهرپارک سیرجان نیز میتواند مورد توجه جدی قرار گیرد. گهرپارک صرفاً یک فضای باز یا یک محل جانبی نیست؛ بلکه ظرفیتی ترکیبی برای اقامت، پذیرایی، استقرار، برگزاری رویداد و میزبانی از مهمانان تخصصی است. وجود فضای اقامتی، زمین مناسب، امکان برپایی سازههای موقت، ظرفیت نصب سالنهای چادری، امکان طراحی فضاهای نمایشگاهی روباز یا نیمهمسقف و قابلیت پذیرایی از شرکتکنندگان و بازدیدکنندگان، این منطقه را به گزینهای قابل بررسی برای رویدادهای تخصصی در شرایط خاص تبدیل میکند.
گهرپارک سیرجان میتواند در شرایطی که بخشی از سایتهای نمایشگاهی کشور با محدودیت، آسیب، ناامنی یا کاهش استقبال مواجهاند، نقش یک پایلوت عملیاتی ایفا کند. برگزاری نمایشگاه در چنین فضایی میتواند همزمان چند هدف را دنبال کند: حفظ جریان صنعت نمایشگاهی، فعالسازی ظرفیت اقامتی و پذیرایی منطقه، ایجاد اشتغال برای نیروهای خدماتی و اجرایی، کمک به گردش مالی کسبوکارهای محلی، و ارسال این پیام که اقتصاد کشور حتی در شرایط سخت نیز مسیر حرکت خود را متوقف نمیکند.
این ظرفیت زمانی جدیتر میشود که بدانیم در شرایط پساجنگ، بسیاری از شرکتها و مدیران ممکن است نسبت به سفرهای طولانی، حضور در کلانشهرهای آسیبدیده یا شرکت در رویدادهای پرجمعیت دچار تردید باشند. اما اگر نمایشگاه در منطقهای امنتر، با امکان اقامت کنترلشده، پذیرایی مناسب، دسترسی اجرایی سادهتر و فضای بازتر برگزار شود، احتمال حضور شرکتها و مدیران افزایش مییابد. در چنین شرایطی، ترکیب نمایشگاه، اقامت، پذیرایی و خدمات تشریفاتی میتواند خود به یک مزیت رقابتی برای استان کرمان تبدیل شود.
در این مسیر، شرکتهایی که در حوزه سازههای موقت، سالنهای چادری، تجهیزات نمایشگاهی، غرفهسازی و خدمات فنی فعالیت میکنند، میتوانند نقش مهمی ایفا کنند. به طور طبیعی انتظار میرود شرکتهایی مانند سهلان و دیگر فعالان این حوزه، در چنین شرایطی با تخفیف، تعامل، تساهل و همکاری بیشتر وارد میدان شوند. زیرا مسئله فقط یک قرارداد تجاری یا یک پروژه کوتاهمدت نیست؛ مسئله زنده ماندن یک صنعت و حفظ اشتغال هزاران نفر است.
در کنار آن، فعالان حوزه اقامت، هتلداری، پذیرایی، رستورانها، کترینگها، تشریفات، حملونقل، خدمات شهری و حتی مجموعههای گردشگری نیز باید بخشی از این حرکت باشند. نمایشگاه در دوران پساجنگ میتواند یک موتور محرک برای بازگشت تدریجی گردش مالی به این بخشها باشد. وقتی یک نمایشگاه تخصصی برگزار میشود، فقط غرفهساز و برگزارکننده منتفع نمیشوند؛ هتلها اتاق میفروشند، رستورانها مشتری جذب میکنند، شرکتهای حملونقل فعال میشوند، رسانهها محتوا تولید میکنند، نیروهای خدماتی به کار گرفته میشوند و کسبوکارهای کوچک محلی نیز از این رفتوآمد اقتصادی سهم میبرند.
از این رو، ضروری است استانداری کرمان، سازمان توسعه تجارت ایران، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان صمت استان کرمان و سایر نهادهای مسئول، به این موضوع به عنوان یک مطالبه جدی نگاه کنند. باید برای سایتهای نمایشگاهی، برگزارکنندگان، شرکتکنندگان، تأمینکنندگان خدمات نمایشگاهی، مجموعههای اقامتی و پذیرایی و فعالان پشتیبان این صنعت، تسهیلات ویژه در نظر گرفته شود. کاهش هزینههای اجاره سالن و فضا، حمایت از تبلیغات، تسهیل صدور مجوزها، همکاری در تأمین امنیت، کاهش هزینههای جانبی، کمک به تأمین زیرساختهای موقت و ایجاد بستههای تشویقی برای مشارکتکنندگان، میتواند برگزاری نمایشگاهها را در این دوران توجیهپذیر کند.
این پیشنهاد نه به معنای رقابت با تهران، تبریز، اصفهان، مشهد، شیراز یا سایر قطبهای نمایشگاهی کشور است و نه در تضاد با منافع برگزارکنندگان دیگر استانها. برعکس، پیشنهادی برای زنده نگه داشتن کل صنعت نمایشگاهی ایران است. اگر صنعت نمایشگاهی در یک نقطه کشور دوباره روشن شود، چراغ امید برای همه فعالان این صنعت روشن خواهد ماند. هدف این نیست که یک استان جای استان دیگر را بگیرد؛ هدف این است که نمایشگاه به عنوان یک ابزار اقتصادی، ارتباطی و اجتماعی زنده بماند.
باید بپذیریم که در روزهای دشوار، منافع صنفی و ملی بر منافع مقطعی و منطقهای اولویت دارد. فعال نمایشگاهی تهران، تبریز، اصفهان، مشهد یا هر شهر دیگری نباید این نگاه را تهدیدی برای خود بداند. اگر کرمان بتواند به عنوان پایلوت نمایشگاههای پساجنگ یا دوران آتشبس عمل کند، این تجربه میتواند بعدها به سایر استانها منتقل شود و مسیر بازگشت تدریجی رویدادهای نمایشگاهی در سراسر کشور را هموار کند.
صنعت نمایشگاهی ایران در سالهای گذشته با بحرانهای متعددی روبهرو بوده است؛ از کرونا تا رکود اقتصادی، از تحریمها تا محدودیتهای مالی و اکنون نیز جنگ و پیامدهای آن. اما تجربه نشان داده است که هرگاه این صنعت فرصت نفس کشیدن پیدا کرده، توانسته دوباره خود را بازیابی کند. نمایشگاه، نماد حرکت است؛ نماد این است که تولید هنوز ایستاده، تجارت هنوز جریان دارد و جامعه اقتصادی هنوز امید دارد.
امروز بیش از هر زمان دیگری باید از توقف کامل پرهیز کرد. حتی اگر نمایشگاهها کوچکتر، محدودتر، تخصصیتر و با هزینههای کنترلشدهتر برگزار شوند، اصل برگزاری اهمیت دارد. باید نشان دهیم که صنعت، بازار، رسانه، خدمات، اقامت، پذیرایی و فعالان اقتصادی هنوز در میدان هستند.
برگزاری نمایشگاه در شرایط آتشبس یا دوران پس از جنگ، فقط یک اقدام اقتصادی نیست؛ یک پیام اجتماعی و ملی است: ایران هنوز کار میکند، تولید میکند، عرضه میکند و آینده را میسازد.
بنابراین پیشنهاد مشخص این است که استان کرمان، با حمایت استانداری کرمان، سازمان صمت استان، سازمان توسعه تجارت ایران و وزارت صنعت، معدن و تجارت، به عنوان یکی از پایلوتهای جدی آغاز دوباره فعالیتهای نمایشگاهی کشور مورد توجه قرار گیرد؛ نه برای رقابت با دیگر استانها، بلکه برای حفظ حیات صنعت نمایشگاهی ایران. در این مسیر، سایت نمایشگاه بینالمللی جنوبشرق کرمان و ظرفیتهایی مانند منطقه گردشگری و اقامتی گهرپارک سیرجان میتوانند دو بازوی مهم برای اجرای این ایده باشند.
در روزهایی که جنگ، نگرانی و رکود میتواند بسیاری از چرخهها را متوقف کند، روشن نگه داشتن چراغ نمایشگاه یعنی روشن نگه داشتن چراغ اشتغال، ارتباط، تجارت، اقامت، پذیرایی و امید. صنعت نمایشگاهی باید بماند؛ زیرا با ماندن آن، بخش مهمی از اقتصاد کشور همچنان امکان نفس کشیدن خواهد داشت
