صنعت فولاد ایران از سال ۱۴۰۰ با محدودیت‌های فزاینده برق و گاز روبه‌رو بوده و طی این مدت حدود ۲۶ میلیون تن از تولید خود را از دست داده که ارزشی نزدیک به ۱۴ میلیارد دلار دارد.اکنون هم‌زمان با بازسازی بخشی از واحدهای فولادی، از جمله فولاد خوزستان، تداوم ناترازی انرژی به چالشی جدی برای حفظ تولید، تأمین مالی بازسازی، اشتغال و صادرات تبدیل شده و می‌تواند روند احیای ظرفیت‌های صنعتی کشور را با مانع مواجه کند.

صنعت فولاد ایران در یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های تاریخی خود قرار گرفته است. شرایطی که می‌توان آن را «اقتصاد جنگ» نامید، صرفا به معنای درگیری نظامی یا تنش ژئوپلیتیک نیست، بلکه به وضعیتی اشاره دارد که در آن، نااطمینانی مزمن، اختلال در زنجیره تامین، محدودیت انرژی، فشار نقدینگی و ریسک‌های سیاستی، هم‌زمان بر تصمیم‌گیری صنعتی سایه می‌اندازند. در چنین شرایطی، بسیاری از الگو‌های سنتی مدیریت صنعتی کارآیی خود را از دست می‌دهند.

محمدمسعود سمیعی‌نژاد، معاون وزیر صمت و رئیس هیأت عامل ایمیدرو، با انتقاد از اعمال محدودیت برق برای واحدهای زنجیره فولاد، هشدار داد که تداوم این وضعیت می‌تواند به کاهش تولید، افزایش قیمت محصولات فولادی، افت صادرات، تهدید اشتغال و آسیب به کل زنجیره معدن و صنایع معدنی منجر شود.

نایب‌رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی اصفهان، تأکید می‌کند که تحولات فناورانه در دهه اخیر، صنعت معدن جهان را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ مرحله‌ای که در آن «داده» به اندازه «ذخیره» اهمیت دارد.

صنعت فولاد در آستانه دگردیسی بزرگی قرار دارد؛ جهانی که با محدودیت انرژی و فشار قوانین سبز روبه‌روست، دیگر پذیرای مدل‌های سنتی تولید نیست. پاسخ آینده در هم‌زیستی صنعتی و اکوپارک‌های هوشمند نهفته است؛ جایی که پسماند یک کارخانه، خوراک کارخانه دیگر می‌شود و مفهوم اتلاف از ترازنامه حذف می‌گردد.

دکتر مهدی محمدی رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی اظهار داشت: اخیراً انجمن جهانی فولاد (وُرلد استیل) در گزارشی ادعا کرده که ویتنام در ۳ ماهه نخست سال جاری میلادی با تولید ۶.۴ میلیون تن فولاد در جایگاه دهم تولید فولاد دنیا ایستاده و جایگاه ایران را تصاحب کرده است.

صنعت فولاد ایران در پی ناترازی مزمن انرژی، اکنون بیش از ۷۳ درصد برق مورد نیاز خود را از نیروگاه‌های اختصاصی تأمین می‌کند؛ با این حال، به گفته معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، بحران گاز و نبود ضمانت اجرایی دولت همچنان تهدیدی جدی برای تولید محسوب می‌شود.

زمستان دوباره آمده و سیاست‌های انرژی همان‌اند؛ محدودیت گاز برای صنایع، به‌ویژه فولاد، باز هم نخستین واکنش مدیریتی است. در حالی ‌که ناترازی انرژی سال‌هاست شناخته شده، ادامه تصمیم‌های کوتاه‌مدت، تولید و صادرات غیرنفتی را تضعیف می‌کند.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه از بهبود ۵ تا ۶ درصدی شاخص مصرف ویژه گاز در بخش احیای مستقیم و کاهش معنادار مصرف برق در فولادسازی خبر داد و گفت: مدیریت انرژی به‌عنوان یک محور راهبردی، نقش کلیدی در پایداری تولید و افزایش رقابت‌پذیری فولاد مبارکه ایفا می‌کند.

محدودیت‌های مکرر برق و گاز صنایع، به‌ویژه فولاد خوزستان، هزینه‌های سنگینی برای تولید، اشتغال و اقتصاد ملی به همراه دارد و نیازمند تجدیدنظر مدیریتی است.

محدودیت‌های پی‌درپی برق و گاز، فولاد خوزستان را با کاهش شدید تولید و زیان‌های سنگین مالی مواجه کرده؛ روندی که نه‌تنها این شرکت صادرات‌محور، بلکه اقتصاد ملی و ارزآوری کشور را تحت تأثیر قرار داده است.

با وجود وعده‌های دولت برای رفع محدودیت انرژی صنایع، تولیدکنندگان سیمان می‌گویند گاز کارخانه‌ها در هفته‌های اخیر قطع شده و همزمان با اعمال کاهش ۴۰ درصدی برق، ناچار به تأمین انرژی از طریق بورس انرژی و با نرخ آزاد هستند شرایطی که به گفته دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان کشور، فشار مضاعفی بر تولید وارد کرده و استمرار فعالیت واحدهای صنعتی را با چالش جدی مواجه ساخته است.