صنعت سنگ‌آهن جهان در سال‌های اخیر شاهد تحولات قابل توجهی بوده است.

یک صاحبنظر صنعت مس اظهار داشت که در حال حاضر صادرات از مبدا بنادر جنوبی کشور مختل شده اما پیش از آن، صادرات مس به مقصد چین و امارات انجام می شد.

سفر اخیر دونالد ترامپ به پکن بدون دستیابی به توافقی مهم درباره عناصر نادر خاکی به پایان رسید؛ موادی راهبردی که امروز به قلب صنایع پیشرفته جهان تبدیل شده‌اند. تداوم محدودیت‌های صادراتی چین و وابستگی گسترده آمریکا و اروپا به زنجیره تأمین پکن، نشان می‌دهد رقابت میان دو قدرت اقتصادی جهان از جنگ تعرفه‌ها عبور کرده و وارد مرحله‌ای حساس بر سر کنترل مواد معدنی حیاتی شده است.

عبور از تولید سنتی و تبدیل‌شدن به یک «بازیگر راهبردی»، مرز میان یک واحد صنعتیِ صرف با پیشرانِ اقتصاد ملی است؛ جایگاهی که فولاد مبارکه با تسلط بر زنجیره ارزش، تنظیم هوشمندانه بازار و تضمین امنیت تأمینِ صنایع پایین‌دستی، آن را به ستون فقرات توسعه صنعتی ایران تبدیل کرده و از یک بنگاه اقتصادی به نهادی با مأموریت ملی ارتقا داده است.

محمدرضا بهرامن، رئیس خانه معدن ایران، چشم‌انداز سال جاری بخش معدن را در قالب سه سناریو ترسیم می‌کند؛ از بازگشت تدریجی ثبات و رشد آرام تولید و صادرات گرفته تا جهش رقابت‌پذیری در صورت اجرای اصلاحات ساختاری، و در مقابل، خطر تداوم نااطمینانی و رکود سرمایه‌گذاری.

ارزیابی‌ها از وضعیت صنعت فولاد در دوره پساجنگ حاکی از آن است که بخش عمده تولیدات ساختمانی و مقاطع طویل بدون وقفه جدی در حال انجام است، اما در حوزه محصولات تخت، به‌ویژه در برخی مجتمع‌های بزرگ فولادی کشور، آسیب‌هایی به وجود آمده که تأمین ورق و اسلب را با محدودیت‌هایی همراه کرده است. کارشناسان عبور از این مقطع را مستلزم مدیریت یکپارچه ظرفیت‌ها، بازسازی تدریجی واحدهای آسیب‌دیده و استفاده هدفمند از ابزار واردات می‌دانند.

در این نشست ضمن بررسی آخرین وضعیت بازار، روند نوسانات قیمت‌ها، برنامه‌های کنترل تورم و تأمین پایدار کالاهای اساسی و صنعتی در شرایط جنگی، گزارشی از وضعیت تولید و تأمین اقلام ضروری صنعتی و معدنی کشور در قالب 26 گروه کالایی راهبردی ارائه و مورد بررسی تخصصی قرار گرفت.

رئیس‌جمهور در نشست تخصصی بررسی الگوی مشارکت اصناف در تولید، توزیع و تنظیم بازار، با تأکید بر واگذاری اختیارات بیشتر به صنوف و نقش‌آفرینی دولت به‌عنوان سیاست‌گذار و تسهیل‌گر، بر تشدید نظارت هوشمند بر زنجیره تأمین، مدیریت تقاضا، حمایت از تولید داخلی و توسعه صادرات ارزآور به‌عنوان الزامات عبور از شرایط جنگ اقتصادی تأکید کرد.

فولاد مبارکه بدون تردید تکیه‌گاه و ستون فقرات بخش مهمی از زنجیره تولید، اشتغال و صادرات و امنیت اقتصادی ایران است. به همین دلیل، بازسازی این مجموعه پس از حمله اخیر، آزمونی برای میزان هماهنگی دولت، مجلس و نهادهای حاکمیتی در دفاع از یک دارایی راهبردی ملی و حفظ شتاب تولید در کشور است.

صنعت ایران در حالی با تداخل در مسیرهای تجاری و محاصره دریایی مواجه شده است که بسیاری از بنگاه‌های تولیدی پیش از این نیز با بحران‌هایی نظیر ناترازی انرژی، کمبود شدید نقدینگی و اختلال در تأمین مواد اولیه دست‌وپنجه نرم می‌کردند.

در روزهای پس از جنگ تحمیلی سوم، صنعت فولاد و سنگ آهن ایران با چالش‌های متعددی مواجه شده است.

در حالی که فعالان معدن، فولاد و فروآلیاژ کشور از «خطر تعطیلی واحدهای تولیدی» سخن می‌گویند، موج اعتراض تشکل‌های صنعتی و معدنی به سیاست‌های جدید عوارض صادراتی و مالیات علی‌الحساب شدت گرفته است؛ سیاست‌هایی که به باور بخش خصوصی، نه‌تنها صادرات را زمین‌گیر می‌کند بلکه سرمایه‌گذاری، اشتغال و آینده تولید ایران را نیز با تهدید جدی روبه‌رو ساخته است.