بخش معدن در استان زنجان با وجود ظرفیت‌ها مدتی است با چالش‌هایی نظیر بحران تأمین مواد منفجره، محدودیت سهمیه سوخت و فشار بدهی‌های مالی مواجه شده که این مسائل حاشیه امن فعالیت‌های معدنی در این استان را با مخاطره رو به رو کرده است.

روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داد اختلال در تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز و محدودیت‌های صادراتی چین باعث کمبود اسید سولفوریک در بازار جهانی و افزایش شدید قیمت این ماده شیمیایی مهم شده است.

با تشدید تنش‌های نظامی در منطقه و محدودیت در تنگه هرمز، تقاضا برای زغال‌سنگ به عنوان سوخت جایگزین افزایش یافته است؛ موضوعی که بار دیگر توجه‌ها را به ذخایر قابل‌توجه این ماده معدنی در ایران جلب کرده است.

بازار جهانی سیمان در حال ورود به مرحله‌ای تازه است؛ کاهش تقاضای داخلی در چین، ظهور ظرفیت‌های مازاد تولید، تغییر مسیرهای تجاری و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی، معادلات سنتی این صنعت را دگرگون کرده و رقابت میان صادرکنندگان منطقه‌ای از جمله ایران را وارد مرحله‌ای پیچیده‌تر کرده است.

صادرات بخش معدن و صنایع معدنی ایران، در سال ۱۴۰۴ زیر سایه تحریم‌ها و محدودیت‌های ساختاری تداوم یافت و هم‌چنان یکی از پایدارترین منابع ارزآوری کشور به شمار می‌رفت؛ به طوری‌ که طبق آخرین آمار رسمی، ارزش صادرات این بخش در سال پیش‌ از آن یعنی ۱۴۰۳ هم در محدوده‌ای نزدیک به ۱۳‌ میلیارد دلار قرار گرفت.

بخش معدن و صنایع معدنی کشور که در سال ۱۴۰۳، صادرات حدود ۱۳ میلیارد دلاری را رقم زد، اکنون به سلب توان صادراتی رسیده است. هم‌زمانی ناامنی در مسیرهای لجستیک و جهش هزینه‌های بیمه با رکود تقاضای داخلی، صادرکنندگان را در بن‌بست قرار داده است.

بازار آلومینیوم در هفته‌های اخیر تحت‌تأثیر اختلالات زنجیره تأمین جهانی، افزایش قیمت‌های بین‌المللی و جهش تقاضای احتیاطی در داخل، وارد مرحله‌ای کم‌سابقه از نوسان شده است.

بحران گسترده در زنجیره فولاد ایران تنها یک اختلال مقطعی نیست، بلکه آغاز دوره‌ای است که در آن تاب‌آوری صنعتی و امنیت انرژی نقش تعیین‌کننده در مسیر توسعه خواهند داشت. خروج نزدیک به ۳۰ درصد ظرفیت فولاد از مدار، بازار داخلی را دچار تنش کرده و ریسک‌های بلندمدت در اشتغال، صادرات و سرمایه‌گذاری را افزایش داده است. اگر بازسازی زیرساخت‌ها و تأمین مالی جدید به‌سرعت آغاز نشود، شکاف میان توان صنعتی و نیازهای آینده می‌تواند الگوی رشد دهه پیش‌رو را به‌طور بنیادین تغییر دهد.

بحران گسترده در زنجیره فولاد ایران تنها یک اختلال مقطعی نیست، بلکه آغاز دوره‌ای است که در آن تاب‌آوری صنعتی و امنیت انرژی نقش تعیین‌کننده در مسیر توسعه خواهند داشت. خروج نزدیک به ۳۰ درصد ظرفیت فولاد از مدار، بازار داخلی را دچار تنش کرده و ریسک‌های بلندمدت در اشتغال، صادرات و سرمایه‌گذاری را افزایش داده است.

بازار جهانی فولاد در هفته‌های پایانی آوریل ۲۰۲۶ تحت تأثیر هم‌زمان تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه، تغییرات سیاست‌های تجاری و جهش هزینه‌های انرژی و حمل‌ونقل با نوسانات شدید مواجه شده است.

تداوم تنش‌های نظامی در خاورمیانه و ایجاد محدودیت در تنگه هرمز، صنعت سیمان را با چالش‌های جدی لجستیکی مواجه کرده است. به دلیل هزینه‌های بالای حمل‌ونقل این محصول، مسدود شدن مسیرهای انتقال کالا، قیمت تمام‌شده را برای صادرکنندگان و واردکنندگان به شدت افزایش داده است.

سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی روز جمعه ۱۱ اردیبهشت‌ماه با حضور در فولاد مبارکه در جلسه با مدیرعامل این گروه صنعتی اظهار کرد: این جنگ اقتصادی از مدت‌ها پیش آغاز شده بود و در سال گذشته شدت گرفت و در ماه‌های اخیر به اوج خود رسید؛ حملات سنگینی به زیرساخت‌های اقتصادی کشور وارد شده که آثار آن همچنان باقی است.